Wniosek o upadłość konsumencką to formalny dokument kierowany do sądu, dzięki któremu osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej może rozpocząć proces oddłużeniowy. Celem postępowania jest zaspokojenie wierzycieli z majątku dłużnika oraz umożliwienie mu pozbycia się nadmiernych zobowiązań. Poniżej przedstawiono praktyczny przewodnik krok po kroku, przybliżający wymagania formalne, dokumenty niezbędne do złożenia wniosku oraz konsekwencje ogłoszenia niewypłacalności.

Kto może ubiegać się o upadłość konsumencką?

Postępowanie upadłościowe dla konsumentów zostało wprowadzone w celu ochrony osób, które znalazły się w trudnej sytuacji finansowej, nie będąc w stanie terminowo regulować swoich zobowiązań. Dłużnik ubiegający się o upadłość musi spełniać określone warunki:

Warunki formalne

• Posiadanie obywatelstwa polskiego lub stałego miejsca zamieszkania w Polsce.
• Brak prowadzonej działalności gospodarczej (wniosek dotyczy wyłącznie osób fizycznych nieprowadzących firmy).
• Stan niewypłacalności – niemożność wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych przez co najmniej trzy miesiące.
• Brak skazania za przestępstwo gospodarcze lub umyślne popełnienie przestępstwa skutkującego długiem.

Przykłady sytuacji uprawniających

• Utrata źródła dochodu w wyniku zwolnienia lub choroby.
• Nagromadzenie się rat kredytów i pożyczek.
• Wypłata odszkodowania wyłącznie na pokrycie bieżących koniecznych wydatków życiowych.

Przygotowanie wniosku o upadłość konsumencką

Przygotowanie kompletnego wzoru wniosku wymaga zgromadzenia szeregu dokumentów potwierdzających sytuację finansową wnioskodawcy. Poniżej lista najważniejszych załączników:

Dokumenty dotyczące zobowiązań

• Umowy kredytowe, pożyczkowe i leasingowe.
• Wezwania do zapłaty, tytuły wykonawcze i inne pisma od wierzycieli.
• Wykaz zaległych rachunków za media i czynsz.

Dokumenty potwierdzające dochody i majątek

• Zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia.
• Odpisy decyzji o zasiłkach, emeryturze lub rencie.
• Wykaz majątku: nieruchomości, pojazdów, środków finansowych oraz wartościowych ruchomości.

Dodatkowe załączniki

• Oświadczenie o stanie rodzinnym i liczbie osób pozostających na utrzymaniu.
• Informacje o dotychczasowym przebiegu prób restrukturyzacji zadłużenia.

Wniosek powinien zawierać dokładny opis okoliczności doprowadzających do niewypłacalności oraz propozycję plan spłaty z uwzględnieniem możliwości finansowych dłużnika.

Złożenie wniosku i przebieg postępowania

Wniosek składa się w wydziale gospodarczym sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika. Po wniesieniu pisma sąd przesyła je wraz z załącznikami wierzycielom, a następnie wydaje postanowienie o:

• przyjęciu wniosku do rozpoznania;
• odrzuceniu wniosku z powodu braków formalnych;
• wstrzymaniu postępowania, gdy dłużnik uchyla się od obowiązków procesowych.

Etapy postępowania

• Postępowanie przygotowawcze – weryfikacja dokumentów i przesłuchanie wnioskodawcy.
• Ogłoszenie upadłości – wydanie postanowienia o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej, co kończy okres przygotowawczy.
• Zarządzanie majątkiem – wyznaczony syndyk sporządza listę majątku i długów.
• Realizacja planu spłaty – sukcesywna spłata wierzycieli zgodnie z przyjętym planem.

Terminy i odwołania

Od postanowienia o odmowie ogłoszenia upadłości przysługuje zażalenie w terminie siedmiu dni. Całe postępowanie może trwać od kilku do kilkunastu miesięcy, w zależności od stopnia skomplikowania sprawy i liczby wierzycieli.

Skutki ogłoszenia upadłości i plan spłaty

Ogłoszenie upadłości niesie ze sobą istotne zmiany w sytuacji dłużnika:

Ochrona przed egzekucją

• Wszczęte i planowane postępowania egzekucyjne zostają zawieszone.
• Dłużnik zyskuje czas na uregulowanie podstawowych potrzeb życiowych.

Ustanowienie syndyka i zarząd masą

• Syndyk zabezpiecza i rozdysponowuje majątek w celu zaspokojenia wierzycieli.
• Dłużnik traci możliwość swobodnego rozporządzania niektórymi składnikami majątku.

Realizacja planu spłaty

Plan spłaty najczęściej obejmuje 3–5 lat okresu, w trakcie którego dłużnik wykonuje obowiązki zgodnie z ustalonym harmonogramem. Po pomyślnej realizacji plan spłaty następuje umorzenie pozostałych niespłaconych zobowiązań.

Koszty postępowania

Są one uzależnione od wartości majątku i liczby wierzycieli. Część opłat może zostać umorzona lub rozłożona na raty. Warto wcześniej skonsultować się z prawnikiem, aby zoptymalizować koszty procesu.